De acht gezondheidswetten – Deel 5: Matigheid

In deze achtdelige serie wil ik met u enkele basisaspecten doornemen van de acht onderdelen voor een gezonde levensstijl. Mijn vorige blogs in deze serie kunt u hier teruglezen: voeding, beweging, water, zonlicht. Deze acht onderdelen worden samengevat met de acroniem NEW START. Het staat voor:

• Nutrition - Voeding

• Exercise - Beweging

• Water - Water

• Sunlight - Zonlicht

• Temperance - Matigheid

• Air - Frisse lucht

• Rest - Rust

Trust in God - Vertrouwen in God

Wat is matigheid

Laat ik gelijk maar met de deur in huis vallen: wat is matigheid? Het is niet een woord dat we veel gebruiken. Ook in de Bijbel komt het niet veel voor. In de Statenvertaling komt ‘matigheid’ vijf keer voor en dan alleen in het nieuwe testament. De bekendste tekst staat in Galaten 5:

📖 Galaten 5:22 HSV²²De vrucht van de Geest is echter: liefde, blijdschap, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid, zelfbeheersing.

In andere vertalingen, zoals de Herziene Statenvertaling, worden andere woorden gebruikt, die ons meer inzicht geven in de betekenis. Er staat dan in plaats van matigheid: zelfbeheersing, bescheidenheid of bezonnen(-heid).

Andere omschrijvingen leggen het uit als de eigenschap van iemand die controle heeft over zijn verlangens, controle over jezelf hebben en helder van geest zijn, nuchter.

Waarom

Waarom is deze eigenschap zo belangrijk? De verschillende krachten die God aan ons geeft, kunnen worden misbruikt. Het juiste gebruik vereist de controlerende kracht van de wil onder de werking van de Geest van God.

Matigheid is volgens 📖 Titus 2 HSV¹Maar u, spreek wat bij de gezonde leer past. ²De oudere mannen moeten beheerst zijn, eerbaar, bezonnen, gezond in het geloof, in de liefde, in de volharding. ³Evenzo moeten de oudere vrouwen in hun gedrag zijn zoals het heiligen past: geen kwaadspreeksters, niet verslaafd aan veel wijn, maar leraressen van het goede, ⁴opdat zij de jongere vrouwen leren verstandig te zijn, hun man lief te hebben, hun kinderen lief te hebben, ⁵bezonnen te zijn en kuis, te zorgen voor hun huishouden, goed te zijn, hun eigen mannen onderdanig te zijn, opdat het Woord van God niet gelasterd wordt. ⁶Spoor evenzo de jongere mannen aan bezonnen te zijn. ⁷Betoon uzelf in alles een voorbeeld van goede werken. Betoon in het onderwijs zuiverheid, waardigheid, oprechtheid, ⁸en spreek een gezond woord, boven alle kritiek verheven, zodat de tegenstander beschaamd zal staan en niets kwaads van u te zeggen heeft. ⁹Vermaan de slaven dat zij hun eigen meester onderdanig zijn en dat zij hun in alles welbehaaglijk zijn, zonder tegen te spreken, ¹⁰dat ze niets ontvreemden, maar hun alle goede trouw bewijzen, opdat zij het onderwijs van God, onze Zaligmaker, in alles tot sieraad mogen strekken. ¹¹Want de zaligmakende genade van God is verschenen aan alle mensen, ¹²en leert ons de goddeloosheid en de wereldse begeerten te verloochenen en in deze tegenwoordige wereld bezonnen, rechtvaardig en godvruchtig te leven, ¹³terwijl wij verwachten de zalige hoop en verschijning van de heerlijkheid van de grote God en onze Zaligmaker, Jezus Christus. ¹⁴Hij heeft Zichzelf voor ons gegeven, opdat Hij ons zou vrijkopen van alle wetteloosheid en voor Zichzelf een eigen volk zou reinigen, ijverig in goede werken. ¹⁵Spreek over deze dingen, bemoedig en wijs met alle gezag terecht. Laat niemand u verachten. een deugd die past in de christelijke levenswandel, voor zowel mannen als vrouwen, jong en oud.

In 2 Petrus 1:5-7 volgt zelfbeheersing op "kennis", wat suggereert dat wat geleerd wordt, in praktijk moet worden gebracht.

📖 2 Petrus 1:5-7 HSV⁵En daarom moet u zich er met alle inzet op toeleggen om aan uw geloof deugd toe te voegen, aan de deugd kennis, ⁶aan de kennis zelfbeheersing, aan de zelfbeheersing volharding, aan de volharding godsvrucht, ⁷aan de godsvrucht broederliefde en aan de broederliefde liefde voor iedereenIn het Bijbelboek wat hieraan voorafgaat, 1 Petrus, staan een aantal teksten die belangrijk zijn als het gaat om matigheid. Deze wil ik hier graag met u delen.

📖 1 Petrus 5:8 HSV⁸Wees nuchter en waakzaam; want uw tegenpartij, de duivel, gaat rond als een brullende leeuw, op zoek naar wie hij zou kunnen verslinden.📖 1 Petrus 1:13-16 HSV¹³Omgord daarom de lendenen van uw verstand, wees nuchter en hoop volkomen op de genade die u gebracht wordt in de openbaring van Jezus Christus. ¹⁴Word als gehoorzame kinderen niet gelijkvormig aan de begeerten die er vroeger in de tijd van uw onwetendheid waren. ¹⁵Maar zoals Hij Die u geroepen heeft, heilig is, word zo ook zelf heilig in heel uw levenswandel, ¹⁶want er staat geschreven: Wees heilig, want Ik ben heilig.📖 1 Petrus 4:7 HSV⁷En het einde van alle dingen is nabij; wees daarom bezonnen en nuchter in de gebeden.

Hoe kan je helder van geest zijn?

We moeten helder van geest zijn en verstandig omgaan met de situaties waarin we terechtkomen, zodat we staande kunnen blijven in het geloof. Hoe kunnen we dat doen? De laatstgenoemde tekst roept ons op om in gebed te gaan, contact te maken met God. Nuchter en bezonnen.

Er zijn vele zaken die onze hersenen negatief beïnvloeden. Vooral de prefrontale cortex, het hersengedeelte achter ons voorhoofd, is daar gevoelig voor. Dit deel van de hersenen is betrokken bij het geloof. We maken belangrijke beslissingen met de prefrontale cortex, stellen doelen en maken plannen. Het heeft een taak in concentratie, zelfbeheersing en je emoties en gedrag aanpassen aan anderen.

Drugs, bepaalde soorten medicatie en alcohol zijn enkele middelen die je beter vermijdt als je optimaal gebruik wil maken van je hersenen. Ook chocola, cafeïne, vlees en suiker hebben een negatief effect op je psyche. Net als andere verslavingen, die kunnen leiden tot depressie en angst, zoals nicotine, gokken, tv, sociale media en internet.

Een voorbeeld zijn

Matigheid is niet alleen voor ons eigen voordeel, maar juist ook voor anderen. 📖 Filippenzen 4:5 HSV⁵Uw welwillendheid zij alle mensen bekend. De Heere is nabij.We hebben een voorbeeldfunctie voor anderen om ons heen.

📖 CG32.1“In de geschiedenis van Daniel en zijn drie vrienden horen we de stem van God, die ons persoonlijk aanspreekt en ons vraagt om ook een licht te zijn met betrekking tot de christelijke matigheid en om ons aan de gezondheidswetten te houden. … Laat allen die de naam van Jezus kennen, ook zo wandelen dat wij een voorbeeld zijn voor anderen.”

Afsluiting

Natuurlijk valt er nog meer over matigheid te vertellen. In toekomstige blogs zal ik vaker over dit onderwerp schrijven, maar in de eerstvolgende blog gaan we in op het zesde onderdeel van de acht gezondheidswetten: frisse lucht en wat de Bijbel daarover zegt.

Waarschuwing:

Stop nooit zomaar met medicatie die een arts aan je heeft voorgeschreven. Overleg altijd met je zorgverlener.