De kracht van aanraking voor je gezondheid
We zijn geschapen als sociale wezens. Lichamelijk contact is essentieel voor onze gezondheid. Het vermindert stress, versterkt je weerstand en bevordert je welzijn. Ontdek de gezondheidsvoordelen van aanraking en wat de Bijbel hierover zegt.
Lichamelijk contact is zo belangrijk voor mensen dat geblinddoekte deelnemers van een onderzoek in de meeste gevallen diverse emoties goed kunnen herkennen gebaseerd op aanraking alleen. Door kleine verschillen in bijvoorbeeld duur en intensiteit van het contact kan men subtiele verschillen overbrengen wat helpt in het onderscheid maken tussen gevoelens die dicht bij elkaar liggen(i).
Bij de schepping zei God al: 18[...] Het is niet goed dat de mens alleen is [...]. Genesis 2:18 HSV. We zijn geschapen als sociale wezens. Contact met andere mensen is heel belangrijk voor ons welzijn. Niet alleen om verbaal of digitaal met elkaar te communiceren, maar ook door gepast lichamelijk contact.
Aanrakingen
Van het eerste begin van ons leven tot en met onze laatste momenten in deze wereld speelt lichamelijk contact een belangrijke rol in onze ontwikkeling en lichamelijke en geestelijke gezondheid.
Het koesteren, knuffelen en vasthouden van je baby is essentieel voor de hechting, een vertrouwensrelatie opbouwen met jou als ouder en om de baby te kalmeren, maar ook voor de groei en ontwikkeling is het belangrijk.
Bij iedere leeftijd maken mensen bij positief onderling contact oxytocine aan. Dit is een neurotransmisser, die ook als hormoon kan functioneren. Oxytocine kalmeert stress en het helpt angst te verminderen. Ook verlaagt het agressie en is het belangrijk bij relaties en hechting. Het wordt daarom ook het ‘knuffelhormoon’ genoemd.
Aanrakingen verlagen verder zowel de hartslag en de bloeddruk als cortisol, het hormoon dat vrijkomt bij een reactie op stress.
Ook blijkt uit onderzoek dat lichamelijk contact invloed heeft op je weerstand. Personen die vaker geknuffeld worden door iemand die ze vertrouwen, worden minder vaak besmet na blootstelling aan een verkoudheidsvirus. Als ze toch ziek worden, hebben ze minder heftige symptomen vergeleken met mensen die minder omhelst worden.
Huid-op-huidcontact is dus vitaal voor ons welzijn. Het maakt ons lichamelijk en geestelijk rustig en kalm. Ook heeft het een positief effect op onze weerstand.
De huidige ontwikkelingen en de digitalisering van de maatschappij zorgt ervoor dat veel mensen minder fysiek contact hebben met anderen. In het bijzonder geldt dat voor diegenen die alleen wonen.
Een diep verlangen naar een liefdevolle aanraking door een ander persoon wordt huidhonger genoemd. Het gaat dan niet (altijd) om intiem romantisch contact. Het schudden van handen, een high five, een schouderklopje of een omhelzing als je een familielid of vriend(-in) ontmoet is ook belangrijk lichamelijk contact. Dit soort aanrakingen helpen bij huidhonger.
Uit onderzoek blijkt dat alleenstaande ouderen minder sociale contacten hebben of hulp aan anderen bieden of ontvangen(ii).
De Bijbel spreekt ook hierover. In Jesaja lezen we over het effect van sociaal contact en naastenliefde op onze gezondheid.
7Is het niet dit, dat u uw brood deelt met wie hongerlijdt, en de ellendige ontheemden een thuis biedt, dat, als u een naakte ziet, u hem kleedt, en dat u zich voor eigen vlees en bloed niet verbergt? 8Dan zal uw licht doorbreken als de dageraad [...] Jesaja 58:7-8a HSV
Wat we bijdragen aan het welzijn van anderen, reageert op onze eigen gezondheid. Ons eigen welzijn is nauw verbonden met dat van onze medemensen.
God is altijd dichtbij
Misschien ben jij alleenstaand, eenzaam of ervaar je huidhonger en verlang je naar nabijheid. Het kan heel lastig zijn om aan voldoende, fijne contacten te komen. Maar weet dit:
📖 COL 173.1Hoe onze omstandigheden ook zijn, we hebben een Gids om onze weg te wijzen; hoe benard en verwarrend onze situatie ook is, we hebben een zekere Raadsman; hoe verdrietig, vol rouw of eenzaam we ook zijn, we hebben een meelevende Vriend.God is altijd dichtbij. De Bijbel zegt het ons in diverse teksten.
📖 Filippenzen 4:5, Psalm 145:18, Jakobus 4:8.De Heere is nabij. … De HEERE is allen nabij die Hem aanroepen, … Nader tot God, en Hij zal tot u naderen.Al je zorgen mag je aan Hem vertellen, bij Hem neerleggen. Jezus zelf nodigt jou uit om dit te doen.
📖 1 Petrus 5:7 HSV7Werp al uw zorgen op Hem, want Hij zorgt voor u.📖 Mattheüs 11:28 HSV28Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven.
Voetnoten
- (i)Living Alone During COVID-19: Social Contact and Emotional Well-being Among Older Adults https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33196815/
- (ii)Touching Research by Liz Castle https://greatergood.berkeley.edu/article/item/touching_research#
Veelgestelde vragen
Waarom is lichamelijk contact belangrijk voor je gezondheid?
Lichamelijk contact stimuleert de aanmaak van oxytocine, ook wel het knuffelhormoon genoemd. Dit hormoon helpt stress en angst te verminderen, verlaagt de bloeddruk en hartslag en bevordert gevoelens van vertrouwen en verbondenheid. Regelmatige positieve aanraking draagt daardoor bij aan zowel lichamelijk als geestelijk welzijn.
Wat is huidhonger?
Huidhonger is het verlangen naar liefdevol en gepast lichamelijk contact. Het gaat niet alleen om een romantische relatie, maar ook om een handdruk, een schouderklopje, een knuffel of een andere warme aanraking. Mensen die weinig fysiek contact hebben, zoals veel alleenstaanden of ouderen, kunnen huidhonger ervaren.
Kan lichamelijk contact je weerstand verbeteren?
Ja. Onderzoek laat zien dat mensen die regelmatig liefdevol lichamelijk contact hebben, minder vatbaar zijn voor een verkoudheidsvirus. Als zij toch ziek worden, zijn de klachten vaak minder ernstig. Aanraking lijkt dus ook een positieve invloed te hebben op het immuunsysteem.
Wat zegt de Bijbel over nabijheid en lichamelijk contact?
De Bijbel laat zien dat de mens is geschapen voor relaties. God zei al bij de schepping dat het niet goed is dat de mens alleen is (Genesis 2:18). Daarnaast roept de Bijbel op tot zorg voor elkaar en belooft God Zelf altijd dichtbij te zijn. Wie zich eenzaam voelt, mag weten dat de Heere nabij is en Zijn zorg en troost wil geven.
Wat kun je doen als je huidhonger of eenzaamheid ervaart?
Zoek waar mogelijk warme, gezonde sociale contacten op met familie, vrienden of geloofsgenoten. Een handdruk, omhelzing of schouderklopje kan al veel betekenen. Daarnaast moedigt de Bijbel aan om met al je zorgen naar God te gaan. Hij belooft dichtbij te zijn en rust te geven aan iedereen die Hem zoekt.
Welke invloed heeft oxytocine op het lichaam?
Oxytocine helpt het lichaam ontspannen door de aanmaak van stresshormonen te verminderen. Het bevordert gevoelens van vertrouwen, versterkt sociale banden en speelt een belangrijke rol bij hechting tussen ouders en kinderen en in andere liefdevolle relaties.
Gerelateerde artikelen
Optimisme en gezondheid: Een blij hart
Een optimistische levenshouding heeft niet alleen invloed op je stemming, maar ook op je lichamelijke, mentale en geestelijke gezondheid. De Bijbel verbindt een blij hart met herstel en wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat optimisme onder andere samenhangt met meer veerkracht en een gezonder hart.
Het effect van klagen op je gezondheid
We klagen allemaal regelmatig, met weinig resultaat. Of heeft al dat mopperen een (negatief) effect? En wat doet klagen met je gezondheid? Lees het in deze blog.
Bescherm je hart: een bewuste keuze tegen eindeloos scrollen
Eindeloos scrollen vult je hoofd met prikkels, maar brengt niet altijd rust of wijsheid. De Bijbel roept ons op om ons hart te beschermen en bewust te kiezen waar we onze aandacht op richten. Een kleine digitale pauze kan ruimte geven voor gebed, Bijbellezen en echte ontspanning.